Het korte antwoord
GPT-5.6 is de modelfamilie die OpenAI op 9 juli 2026 uitbracht, in drie maten: Sol (topmodel), Terra (allrounder) en Luna (snel en goedkoop). Alle drie hebben ruim 1 miljoen tokens context en zijn sterk in lange, zelfstandige taken. Inmiddels is GPT-5.6 opgevolgd door GPT-6: GPT-6 Astra (september 2026), GPT-6 Sol en Luna, GPT-6.1 Sol en op 26 oktober GPT-6.1 Terra. Sinds begin oktober 2026 draait ChatGPT in gewone gesprekken op GPT-6. Via de API kost GPT-5.6 Sol nu tijdelijk 4 dollar per miljoen invoertokens, Terra 2 dollar en Luna 20 dollarcent.
Update oktober 2026: GPT-6 is de opvolger
Dit artikel gaat over GPT-5.6, dat OpenAI op 9 juli 2026 uitbracht. Het is niet meer de nieuwste generatie. Op 3 september 2026 introduceerde OpenAI GPT-6 Astra, het nieuwe topmodel, eerst voor een beperkte groep organisaties. Op 22 september volgden GPT-6 Sol en GPT-6 Luna, op 29 september GPT-6.1 Sol en op 26 oktober GPT-6.1 Terra. Sinds 7 oktober draait ChatGPT in gewone gesprekken op GPT-6: GPT-6 Sol voor Plus, Pro, Business en Enterprise, en vanaf 8 oktober GPT-6 Luna voor Free en Go.
Via de API zijn de nieuwe Sol-, Terra- en Luna-modellen goedkoper dan hun GPT-5.6-voorgangers. GPT-6.1 Sol kost 2 dollar per miljoen invoertokens en 10 dollar per miljoen uitvoertokens, GPT-6.1 Terra 1 en 5 dollar, GPT-6 Luna 10 en 50 dollarcent. Topmodel GPT-6 Astra kost 10 en 50 dollar. De GPT-5.6-modellen kun je nog gebruiken, via de API en in de modelkeuze van Plus, Pro en Business. Wat de abonnementen nu kosten, staat in wat kost ChatGPT.
Eén naam, drie maten: zo zit de familie in elkaar
OpenAI bracht GPT-5.6 op 9 juli 2026 breed uit en brak daarmee met het idee van één model voor alles. De familie bestaat uit drie maten. Sol is het topmodel, voor complexe analyses en lange, zelfstandige klussen. Terra is de allrounder, die volgens OpenAI kan concurreren met voorganger GPT-5.5 en bij de lancering de helft daarvan kostte. Luna is de lichtste en goedkoopste variant, gemaakt voor snelle, eenvoudige taken in grote aantallen. Het cijfer 5.6 staat voor de generatie; Sol, Terra en Luna zijn vaste niveaus die elk in hun eigen tempo kunnen worden bijgewerkt.
De modellen kwamen in ChatGPT, in ChatGPT Work, in programmeeromgeving Codex en in de API onder de namen gpt-5.6-sol, gpt-5.6-terra en gpt-5.6-luna. Alle drie hebben een contextvenster van ruim 1 miljoen tokens, genoeg voor honderdduizenden woorden aan invoer, en maximaal 128.000 tokens aan uitvoer per antwoord. Dat betekent concreet dat je een compleet contractdossier of een jaar aan klantmails in één keer kunt meegeven. Wat ChatGPT precies is en wat je er als ondernemer aan hebt, lees je in wat is ChatGPT.
Wat GPT-5.6 anders deed
De opvallendste verandering zat niet in slimmere antwoorden, maar in zuinigheid: meer werk per token. Op een codeertest van Artificial Analysis scoorde Sol volgens OpenAI hoger dan Claude Fable 5, met minder dan de helft van de uitvoertokens en ongeveer een derde lagere kosten. Voor wie AI in een proces heeft hangen is dat de hoofdprijs: de rekening per taak bepaalt of automatisering uit kan. Daarnaast is de familie nadrukkelijk gebouwd voor agentisch werk, taken waarbij het model zelf meerdere stappen plant en uitvoert. Op Terminal-Bench 2.1, een test voor zelfstandig werk via de opdrachtregel, haalde Sol 88,8 procent, en 91,9 procent in de ultra-stand waarin vier agents tegelijk werken.
Voor je bedrijf vertaalde zich dat naar twee dingen. Ten eerste werd goed genoeg fors goedkoper: Terra deed het werk van het vorige topmodel GPT-5.5 voor minder dan de helft van de prijs. Ten tweede werden lange klussen haalbaar die eerder halverwege strandden, zoals een analyse over honderden documenten of een automatisering die twintig stappen achter elkaar zet. De verschillen aan de top bleven intussen klein. Hoe de modellen van OpenAI zich verhouden tot die van Anthropic, en welke assistent bij jouw werk past, lees je in Claude vs ChatGPT.
- Contextvenster van ruim 1 miljoen tokens: complete dossiers of codebases in één opdracht
- Zuiniger: volgens OpenAI meer werk per token dan eerdere en concurrerende modellen
- Sterker in lange, zelfstandige taken die plannen en uitvoeren combineren
- Terra kon bij de lancering concurreren met GPT-5.5 voor de helft van de prijs
- Luna maakt bulkwerk goedkoop: 20 dollarcent per miljoen invoertokens
Wat je ervan merkte in ChatGPT
In de gewone chat koos je bij GPT-5.6 niet zelf tussen Sol, Terra en Luna. Bij de lancering kregen Plus-, Pro-, Business- en Enterprise-gebruikers in Chat GPT-5.6 Sol, met een keuze uit denkstanden; Pro en Enterprise konden daarnaast GPT-5.6 Sol Pro kiezen. Vanaf augustus 2026 werd Luna het standaardmodel voor gratis en Go-gebruikers. Terra zag je in de gewone chat niet terug, alleen in ChatGPT Work, de agentstand voor langere taken, en in Codex. Kiezen tussen de drie maten deed je alleen in Work, in Codex of via de API.
Sinds begin oktober 2026 is dat anders: Chat draait nu op GPT-6. Plus, Pro, Business en Enterprise krijgen GPT-6 Sol, Free en Go GPT-6 Luna. De GPT-5.6-modellen staan nog wel in de modelkeuze van Plus, Pro en Business. Plus kost op de Nederlandse prijspagina 23 euro per maand. De volledige afweging met alle actuele tarieven vind je in wat kost ChatGPT. Voor de meeste ondernemers die ChatGPT als assistent gebruiken blijft Plus het logische startpunt.
De API: wat GPT-5.6 nu kost
Via de API betaal je per gebruik. Bij de lancering kostte Sol 5 dollar per miljoen invoertokens en 30 dollar per miljoen uitvoertokens, Terra 2,50 en 15 dollar en Luna 1 en 6 dollar. Op 30 juli 2026 ging Terra 20 procent omlaag naar 2 en 12 dollar, en Luna 80 procent naar 20 dollarcent en 1,20 dollar. Sol kost nu tijdelijk 4 en 20 dollar; volgens OpenAI geldt die actieprijs in elk geval tot en met 21 november 2026. Daarbovenop geldt 90 procent korting op invoer uit de cache, en de helft van de prijs voor werk dat niet meteen af hoeft, via batchverwerking. Let op: boven 272.000 invoertokens per verzoek rekent OpenAI het dubbele invoertarief en anderhalf keer het uitvoertarief.
Begin je nu, kijk dan eerst naar de GPT-6-opvolgers: GPT-6.1 Terra kost volgens OpenAI de helft van GPT-5.6 Terra, en GPT-6 Luna de helft van GPT-5.6 Luna. De vuistregel voor de keuze tussen abonnement en API blijft simpel: mensen chatten, systemen koppelen. Gebruiken jij en je collega's ChatGPT als assistent, dan is een abonnement goedkoper en makkelijker. Wil je AI in een proces hangen, zoals mail voorsorteren, offertes voorbereiden of productteksten genereren, dan reken je via de API per taak af en kies je per stap het lichtste model dat het werk aankan.
| Model | Prijs per miljoen tokens (in/uit) | Waarvoor logisch |
|---|---|---|
| GPT-5.6 Sol | $4 / $20 (actieprijs, bij lancering $5 / $30) | Zwaarste klussen: lange agenttaken, complexe analyses |
| GPT-5.6 Terra | $2 / $12 | De allrounder voor dagelijks productiewerk |
| GPT-5.6 Luna | $0,20 / $1,20 | Bulkwerk: sorteren, samenvatten, classificeren |
| GPT-6.1 Sol (opvolger) | $2 / $10 | Complex werk tegen een lagere prijs |
| GPT-6.1 Terra (opvolger) | $1 / $5 | Dagelijks werk, computergebruik en schrijven |
| GPT-6 Luna (opvolger) | $0,10 / $0,50 | Eenvoudige taken in grote aantallen |
| ChatGPT Plus | €23 per maand | Voor mensen, niet voor gekoppelde systemen |
Tip: Begin elke automatisering op het goedkoopste model en meet waar het misgaat. Schaal alleen de stappen die aantoonbaar te moeilijk blijken op naar een zwaarder model. Bij onze klanten draait het merendeel van de taken prima op het goedkoopste model.
De valkuilen die ook 5.6 niet oplost
Een miljoen tokens context betekent niet dat het model alles even goed vasthoudt. Op OpenAI's eigen test voor het terugvinden van informatie in lange teksten scoorde Sol tussen 512.000 en 1 miljoen tokens duidelijk lager dan bij kortere invoer. Een dossier erin gooien en blind op het antwoord vertrouwen blijft dus onverstandig. Ook verzint GPT-5.6 nog steeds af en toe feiten, even stellig als altijd; menselijke controle blijft bij klantcontact en cijferwerk verplicht. En let op de kosten van het denkwerk: de redeneerstappen die het model intern zet, reken je af als uitvoertokens. Een taak op de zwaarste denkstand kost daardoor een veelvoud van wat je op basis van het antwoord verwacht.
De laatste valkuil is afhankelijkheid. Modellen worden snel opgevolgd, zoals GPT-6 binnen twee maanden na GPT-5.6 liet zien, en prijzen veranderen tussendoor. Leg daarom in de API de exacte modelversie vast en test na elke wissel. Bouw daarnaast niet alles op één leverancier: prijzen en prestaties verschuiven elk kwartaal, zoals je ziet in de beste ChatGPT-alternatieven. Wil je weten welk model bij welk proces in jouw bedrijf past, en wat dat per maand gaat kosten, dan rekenen we dat samen door in een AI-consultancytraject, vanaf 1.500 euro.
Geschreven door
Femke Jansen
SEO- en contentspecialist bij Volstoom
